De wetgever heeft daarom het deskundigenoordeel bedacht om vastlopende situaties rond de re-integratie vlot te trekken. Maar helaas is het deskundigenoordeel momenteel ook geen zekerheidje meer.
Aangepast beleid rondom deskundigenoordeel
Vanwege een tekort aan verzekeringsartsen heeft het UWV begin 2023 besloten zijn beleid rondom het deskundigenoordeel aan te passen. Deze beleidswijziging houdt in dat deskundigenoordelen een lagere prioritering hebben gekregen in de workload van verzekeringsartsen.
Het gevolg is dat het UWV aanvragen voor deskundigenoordelen vooraf inventariseert en daarna indeelt op basis van een bepaalde prioritering. Aanvragen die verband houden met een geschil of schrijnende situatie krijgen voorrang in de behandeling. Overige aanvragen worden op volgorde behandeld. Daarbij krijgt de aanvrager een bericht dat het enige tijd kan duren voordat het deskundigenoordeel zal worden uitgevoerd.
Aangevraagde deskundigenoordelen worden niet meer afgehandeld zodra de WIA-aanvraag is ingediend. Dit omdat de re-integratie-inspanningen dan worden beoordeeld in verband met een RIV-toets en het recht op een WIA-uitkering.
Met deze handreiking heeft UWV een beleidslijn willen trekken voor alle UWV-kantoren.
Alternatieven deskundigenoordeel bij re-integratie?
Deze beleidswijziging heeft tot gevolg dat het deskundigenoordeel in veel gevallen niet meer kan worden ingezet op de manier waarop dat is bedoeld. Namelijk als instrument om op relatief korte termijn duidelijkheid te krijgen in een re-integratiegeschil.
Een deskundigenoordeel is immers bedoeld om stagnatie in het re-integratieproces te voorkomen. Maar met de doorlooptijden van vele maanden is het daarvoor geen geschikt middel meer. Welke alternatieven hebben werkgevers en werknemers dan nog wel?
Alleen werknemers hebben recht op second opinion
Werknemers hebben op grond van de Arbowet de mogelijkheid om een second opinion van een bedrijfsarts te krijgen. De werkgever dient de kosten hiervan te dragen. En die zijn aanzienlijk hoger dan die van een deskundigenoordeel.
Dit recht op een second opinion heeft een werkgever echter niet tot zijn beschikking. De wet biedt deze mogelijkheid immers enkel aan werknemers. Werkgevers hebben wel pogingen ondernomen om informele second opinions uit te voeren. En wel door, na een verkregen advies van de begeleidende bedrijfsarts, een vraagstuk voor te leggen aan een andere bedrijfsarts. Maar dit is door de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) verboden.
Een second opinion kan dus enkel door werknemers worden gebruikt. Voor de overige aanvraaggronden voor een deskundigenoordeel is eigenlijk geen passend alternatief voorhanden. Partijen zijn dus aangewezen op de enige bestaande oplossing. Namelijk het maken van goede afspraken met arbodienstverleners en meewerken aan een optimale samenwerking in de verzuimbegeleiding en preventie.
Rechtspraak worstelt met praktijk deskundigenoordeel
Nu echte alternatieven voor het deskundigenoordeel niet beschikbaar zijn, ligt stagnatie van de re-integratie vaker op de loer. Ook staat de kwaliteit van deskundigenoordelen die wel worden uitgevoerd onder druk.
Zo legde de kantonrechter in Rotterdam een deskundigenoordeel volledig naast zich neer, omdat door de verzekeringsarts geen wederhoor met de werkgever had plaatsgevonden. Evenmin was inzichtelijk gemaakt hoe de verzekeringsarts zonder het opvragen van medische informatie tot zijn oordeel was gekomen dat er sprake was van een doorlopend ziektebeeld. Met als triest gevolg voor de werknemer dat zijn loonvordering werd afgewezen.
Toch helpt de rechter soms ook een handje. In de uitspraak van het gerechtshof Den Haag gebruikte de rechter wel een deskundigenoordeel, ondanks dat dit ruim een half jaar na de ziekmelding was afgegeven. Ook de rechtspraak worstelt dus met de praktijk van de deskundigenoordelen.
In de toekomst is een koersverschuiving wel nodig
De problemen bij UWV met het chronische tekort aan verzekeringsartsen staat ook hoog op de politieke agenda. Het recente rapport van de commissie OCTAS over de toekomst van het arbeidsongeschiktheidsstelsel bevat echter geen specifieke adviezen om ook het probleem met de deskundigenoordelen op te lossen. Al kan dat in de uiteindelijke wetgeving wel het geval zijn.
Tot die tijd is het dus nog even roeien met de riemen die we hebben. Maar een koersverschuiving is wel nodig.
