‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen was voor ons toch een soort van zijbeuk van de strategie. O ja, dat moest er ook nog bij als we de plannen bij wijze van spreken al klaar hadden. Zo willen wij er niet meer naar kijken. Als je de formule van de toekomst wilt bouwen en de jongere generatie daar ook in wilt meenemen, dan moet je ook echt duurzaam willen zijn. Het wordt het vertrekpunt, kern van je merk.’ Woorden van Jumbo-directeur Frits van Eerd bij de presentatie van de nieuwe topstructuur van de Veghelse familieketen. Om maar aan te geven dat duurzaamheid nu een heuse pijler is onder het Jumbo-meerjarenplan. Colette Cloosterman-van Eerd, die vanuit Jumbo’s raad van commissarissen verantwoordelijk is voor zowel het gezondheids- als het duurzaamheidsbeleid bij Jumbo, gaat dieper in op de duurzame koers van de supermarktketen.
Waarom acht Jumbo het noodzakelijk dat duurzaamheid moet worden gepromoveerd tot een zogenoemd kernpunt?
‘Gezien de huidige vraagstukken in de samenleving voelen we bij Jumbo de urgentie om te versnellen in duurzaamheid, om zo een mooie en gezonde wereld na te laten aan de komende generaties. Dat kan maar op één manier. Door vol overtuiging en met daadkracht te werken aan een écht gezonde en duurzame toekomst. Daarom zetten we nog steviger in op duurzaamheid en gezondheid, en vormt het een belangrijke pijler van ons meerjarenplan.’
Wat is dan het verschil met het verleden?
‘Onze duurzaamheidsstrategie is niet van vandaag of gisteren. Alleen waar in het verleden onze duurzaamheidsstrategie meer projectmatig werd opgepakt, zijn we vanaf 2018 gaan bouwen aan een sterk fundament met thema’s, bijbehorende doelstellingen en acties. Die thema’s zijn gezondheid, product met zorg voor mens, dier en milieu, verminderen van milieu-impact en lokale betrokkenheid. De doelstellingen per thema, die staan.’
Kunt u voorbeelden geven van die doelstellingen?
‘In 2025 bestaat meer dan de helft van de omzet van ons huismerk uit gezonde producten. Aan de hand van Nutri-Score zal dat aandeel 58 procent bedragen. In datzelfde jaar gebruiken we 20 procent minder verpakkingsmateriaal ten opzichte van 2020. En in 2030 zijn onze kantoren, supermarkten en distributiecentra CO2-neutraal. In het verleden hebben we al veel duurzame initiatieven in gang gezet. Denk aan het Koningsontbijt, de kletskassa’s of het gelaserde etiket op groenten en fruit om verpakkingen te verminderen. Alleen, de tijd waarin we leven vraagt om meer. Zo heeft Jumbo zich verbonden aan het Science Based Targets Initiative. Dit is een samenwerking tussen, onder meer, de VN, het WWF en het World Resources Institute om wereldwijd de uitstoot van CO2 terug te dringen en wat gestoeld is op het Klimaatakkoord van Parijs. Deze wetenschappelijk onderbouwde doelen neemt Jumbo als basis voor haar klimaatdoelstellingen en die zullen we komend jaar verder definiëren.’
Hoe wordt die duurzame strategie vertaald naar de winkels?
‘We organiseren kwartaalbijeenkomsten voor onze winkels waarin we ze meenemen in ons meerjarenplan. Daar wordt echter alleen het grotere verhaal verteld. Maatschappelijke thema’s vragen ook om lokale invulling. Denk aan het zijn van een goede buur, het helpen van klanten met een gezonde leefstijl, het voorzien van armere gezinnen van hun dagelijkse boodschappen, of het tegengaan van eenzaamheid. We willen dat winkels meedenken. Zij weten ten slotte wat er precies speelt bij de klanten, in de winkels zit veel denkkracht.’
Kunt u voorbeelden geven van zichtbare duurzame initiatieven in de winkels?
‘Neem de introductie van het label Van Dichtbij, waarmee we de aandacht vestigen op producten van Nederlandse herkomst en de klant bekendmaken met de boeren, de telers en de duurzame eigenschappen van de producten. Of de introductie van de flowpack voor ons gehakt. Met gehakt in een zak, in plaats van een bak, besparen we 70 procent op het gebruik van plastic. Heel zichtbaar voor de klant en daarom geven we ook uitleg hierover aan het schap. ‘Van schil tot schoon’ is ook een voorbeeld. De schillen van versgeperst sinaasappelsap zamelen we apart in. Die worden verwerkt tot etherische olie en gebruikt in Jumbo-schoonmaakmiddelen, zoals het ‘van schil tot schoon’ afwasmiddel. En het ‘Samen minder verspillen schap’ in de winkels, waarin we producten die tegen hun houdbaarheidsdatum aan zitten met flinke korting aanbieden. In ons assortiment hebben we ook steeds meer dierlijke producten met een keurmerk. Jumbo introduceerde in 2019 als eerste supermarktketen zuivelassortiment met het 1 ster Beter Leven-keurmerk. Dit assortiment wordt in week 24 verder uitgebreid.’
Wat is minder zichtbaar voor de Jumbo- klant?
‘Onze aanpak wat betreft mensenrechten. Voor koffie hebben we een onderzoek gedaan naar de arbeids- en leefomstandigheden in ketens. Met als resultaat, en dat is dan wel weer zichtbaar, een single origin koffie, waarbij Jumbo een extra premie betaalt aan de koffieboeren. Achter de schermen gebeurt veel. Elk jaar vernieuwen we tientallen winkels waarbij verschillende energiebesparende maatregelen worden doorgevoerd. Denk aan ledverlichting, zuinigere koelinstallaties en gerecyclede materialen. Bij nieuwbouw en geplande verbouwingen kijken we altijd naar mogelijkheden om ‘van het gas af te gaan’. Ook niet zichtbaar, maar wel merkbaar: de continue verbetering van ons assortiment in nauwe samenwerking met ons Foodcollege. We kijken of we het gehalte suiker, zout en vet steeds verder terug kunnen brengen. Maar wel met behoud van smaak. We willen op deze manier de klant ontzorgen bij het maken van een gezondere keuze.’
Ziet u Jumbo als voorloper, of misschien wel marktleider, op het gebied van duurzaamheid in de supermarktbranche?
‘We brengen stapsgewijs de standaard omhoog, zodat het haalbaar en betaalbaar blijft. Maar we zien dit niet als een wedstrijd. We zijn vanuit Jumbo intrinsiek gemotiveerd om bij te dragen aan een duurzamer, gezonder eetpatroon van onze klanten. En we willen dit op een leuke manier onder de aandacht brengen. Daar gebruiken we ook onze marketing voor. Denk aan de campagne ‘een tikkie gezonder’ van eerder dit jaar.
Streeft Jumbo naar een bepaald percentage van het assortiment dat duurzaam moet zijn?
‘Ja, we werken met heldere doelstellingen per productcategorie. We richten ons op veelal objectieve criteria van de bekende duurzaamheidskeurmerken. Als voorbeeld: in 2025 moet ons volledige aanbod huismerkproducten voorzien zijn van een keurmerk voor de categorieën cacao, koffie, thee, vis, palmolie, soja, agf, hazelnoten en zuivel. En in datzelfde jaar willen we dat alle dierlijke producten onder het Jumbo-huismerk een dierenwelzijnskeurmerk of certificering hebben.’
Jumbo kreeg in de Superlijst Groen 2021, opgesteld door stichting Questionmark, net als andere supermarktketens kritiek op de rapportage van duurzame doelen. Dit zou beter moeten. Is dit rapport aanleiding geweest voor Jumbo om zaken te veranderen of veranderingen aan te brengen in de manier van rapporteren over duurzame targets?
‘Voor Jumbo is transparantie een groot goed en daarom rapporteren we jaarlijks over de voortgang op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. We nemen aanbevelingen mee vanuit het onderzoek om dit nog beter te doen. Tegelijkertijd zie je dergelijke onderzoeken inzoomen op specifieke thema’s en wordt er voorbijgegaan aan het brede scala van onderwerpen die onze aandacht hebben. Dat doet geen recht aan de stappen die we zetten en evenmin aan onze ambities voor de toekomst.’
Hoe kijkt Jumbo naar Nutri-Score?
‘We juichen het toe dat er nu een uniform logo is dat klanten écht helpt een gezondere keuze te maken. Wat ons betreft wordt dit instrument nu snel landelijk ingevoerd. Het helpt ons bovendien om ons assortiment verder te verbeteren aan de hand van deze standaarden. Vooruitlopend op de landelijke introductie hebben we in 2021 een aantal producten, zoals ontbijtgranen en verspakketten, aangepast volgens de Nutri-Score-standaard. Verder communiceren we bij ongeveer 100 huismerkproducten in drie huismerkproductgroepen Nutri-Score op de verpakking en maken we online bij circa 500 huismerkproducten een verwijzing naar Nutri-Score.’
Het laatste jaarrapport gaat ook in op het mensenrechtenbeleid, de aanpak om tot een inclusieve economie te komen en een duurzame toekomst voor vrouwen in de voedselvoorzieningsketens. Wat gaat dit concreet betekenen?
‘Op het terrein van mensenrechten zijn we erg actief en laten we niet na om hier uitgebreid over te rapporteren. Zo zijn we afgelopen jaren intensief betrokken geweest bij onderzoek naar de arbeidsomstandigheden in de tomatenpluk en de teelt van mango’s, rozen en koffie. Voor deze onderzoeken zijn de betreffende ketens nauwgezet doorgelicht en zijn de risico’s geanalyseerd, ook met betrekking tot vrouwenrechten en genderongelijkheid. We hebben niet alleen algemene aanbevelingen en actiepunten geformuleerd, maar ook voor onszelf actiepunten opgesteld. Die punten, stuk voor stuk gericht op het verbeteren van de arbeidsomstandigheden, gaan we komende tijd doorvoeren. Gendergelijkheid is een thema dat onze aandacht heeft. Dat gaat overigens verder dan alleen gendergelijkheid, maar ook over het creëren van een prettige, fijne werkomgeving binnen Jumbo waarin iedereen zich thuis voelt en gelijke kansen krijgt. Ongeacht geslacht, leeftijd, achtergrond, geloof, seksuele voorkeur of beperking.’
